اينكه به قدر توانايى آنان تكليف فرمايد چه آشكار و چه در خفا و اين معنى در شريعت اسلام براى مسلمانان باقى است و با آيه ديگرى معارضه ندارد تا نسخ شود . شيخ طبرسى مىگويد : گروهى معتقدند اين آيهء شريفه با آيهء « لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها » نسخ شده است و روايت ضعيفى را هم بر مطلب خود شاهد آورده‌اند ولى اين مطلب ، صحيح نيست زيرا تكليف به چيزى كه خارج از توانائى است قبيح است و چگونه مىشود گفت : كه اين تكليف قبلا بوده و توسط آيهء « لا يُكَلِّفُ اللَّهُ . . . » نسخ شده است و اما در معناى آيه بايد گفت كه مقصود اين است : خداى تعالى به امورى كه در دلها باشد مانند اعتقادات و اراده‌ها كه از مردم مستور است ، آگاه است و آيهء دوم نيز ناظر است كه بعضى توهم‌ها را رد كند به اينكه : چيزهايى كه به دل خلجان مىكند و تحت اختيار نيست مورد تكليف نيست و خداى حكيم بر آنها مؤاخذه نمىكند « 1 » . و اما آنچه به نظر ما مىرسد اينكه : مراد از آيه اول و مورد بحث ، اعلامى است از طرف خداى متعال كه آنچه از نيت‌هاى بد ، در دلها هست به حساب آنها رسيدگى مىشود ولى براى خدا است ، هر گاه بخواهد تفضلا از آنها عفو كند و اگر بخواهد عدلا بر آنها مواخذه فرمايد و در تأييد اين مطلب ، اخبار زيادى وارد است كه خداوند بر نيت‌ها نيز مؤاخذه مىفرمايد و از باب نمونه به چند حديثى از آنها اشاره مىشود . 1 - شيخ حر عاملى از سكونى و او از امام صادق ( عليه السلام ) روايت مىكند كه پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) فرموده : نيت مؤمن بهتر از عملش و نيت كافر بدتر از عملش مىباشد « 2 » . از اين حديث استفاده مىشود كه كافر به نيت بد خود ، مورد مؤاخذه است . 2 - و نيز از ابى هاشم روايت كرده كه امام صادق ( عليه السلام ) فرموده : اهل آتش براى اين جهت هميشه در آتش‌اند كه نيت آنان اين بوده كه هر گاه در دنيا جاويد مىماندند خدا را معصيت مىكردند « 2 » . و از برقى نيز مانند همين حديث نقل شده است « 2 » . و از كتاب علل مرحوم صدوق نيز نقل شده است « 2 » .

--> ( 1 ) تفسير مجمع البيان ج 2 ، ص 400 . ( 2 ) وسائل الشيعه ، ط جديد ، ج 1 ، ص 35 و 36 .